TRIZVietnam.com » TRIZ với cuộc sống

Sách điện tử hay sách in

maika — Tue, 07 Sep 2010 05:37:39 +0000

Một thông tin thú vị về sách điện tử (ebook) khi sánh với sách in về mức độ gây ô nhiểm và khí thải CO2. Trích:

một quyển sách tạo ra khoảng 7,5 kg chất tương đương CO2. Theo tính toán của Apple, một chiếc iPad tạo ra khoảng 130kg chất tương đương khí CO2 trong suốt vòng đời của mình.

Như vậy một chiếc ipad tạo ra khí CO2 tương đương 13 quyển sách in. Nếu bạn đọc nhiều hơn 13 quyển sách trong suốt vòng đời sử dụng của ipad (khoảng 3 - 5 năm), thì chọn ebook sẽ có lợi cho môi trường hơn.

Trung bình để in một quyển sách tốn khoảng 24l nước, trong khi các công ty xuất bản điện tử có thể tạo ra một quyển sách điện tử chỉ với chưa đến 2 cốc nước.

Máy đọc sách điện tử cũng vượt trội hơn sách giấy thông thường về việc hạn chế sử dụng hóa chất độc hại. Việc sản xuất mực để in sách thải ra bầu khí quyển số lượng lớn các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, trong đó có hecxan, tôluen và xilen - những chất góp phần gây nên sương khói và bệnh hen suyễn. Thậm chí, một số còn có khả năng gây ung thư hoặc dị tật bẩm sinh.

Một khả năng tuyệt vời khác của sách điện tử là có hàng ngàn quyển sách miễn phí được các công ty cho tải miễn phí, thí dụ như thư viện Sachhay.com. Theo góc nhìn của các quy luật phát triển hệ thống và 40 thủ thuật, ebook có các đặc điểm sau: - Bộ phận làm việc chuyển sang vi mô ( là các hạt điện tử, thay vì hạt mực). - Tách chữ ra khỏi giấy, mà cái chúng ta cần chỉ là chữ. - Giá thành tiến đến 0 (vì sản xuất thêm 1 ebook chi phí rất không đáng kể), thời gian tiến đến 0, khối lượng tiến đến 0 ,tốc độ tiến đến vô cùng (vì được tải qua mạng internet), thời gian lưu trữ không giới hạn (không sợ hư như sách in). - Chỉ xuất hiện khi chúng ta cần, khi không cần thì tự biến mất (tiết kiệm không gian lưu trữ so với sách in). Và nhiều lợi ích khác nửa còn chờ các bạn khám phá. Các bạn xem nguyên bài viết tại Vietnamnet

Ý tưởng thật sự có nhiều giá trị không?

maika — Tue, 31 Aug 2010 05:50:56 +0000

Đối với những người yêu thích PPLST, có lẽ phần đông cho rằng ý tưởng là một cái gì rất có giá trị, và tìm cách, tìm nhiều công cụ để có thể có nhiều ý tưởng nhất có thể được. Thế nhưng thực tế là những ý tưởng có thật sự là đáng giá không? Chuyện kể về một người lười, nằm dưới gốc cây táo và hả miệng ra để chờ cho táo rơi vào miệng. Việc nằm dưới gốc cây và hả miệng ra là một ý tưởng. Bởi vì táo rồi sẽ chín, khi chín sẽ rơi ra, và tất nhiên là rơi xuống. Xét theo chiều nhìn nào đó, đây là một ý tưởng không tồi. Nhưng thực tế ý tưởng này có giúp cho anh chàng lười nọ no bụng không? Bời vì nếu muốn có táo để ăn, người này phải chủ động rung thân cây để táo rơi ra, phải chạy đến nơi táo sắp rơi, hay tốt nhất là mở rộng miệng của mình ra bằng cách dùng một cái lưới để hứng táo rơi. Bằng cách nào thì cũng phải nổ lực, chớ không đơn giản là nằm yên dưới gốc cây táo. Thực tế việc tìm ra ý tưởng rất dễ. Bất cứ người nào có hoặc không học PPLST, chỉ cần bằng công cụ đơn giản như phân tích hình thái, nảo công.. cũng có thể nhanh chóng tìm được vài chục ý tưởng. Và như một quy luật, cái gì dễ có thì cũng không có nhiều giá trị. Ý tưởng cũng không nằm ngoài quy luật đó. Một nhà khoa học có nói "Thành công là do 1% tài năng cộng với 99% nổ lực". Với ý tưởng, ta cũng có thể nói như vậy: "Thành công là do 1% ý tưởng cộng với 99% nổ lực để thực hiện ý tưởng đó". Sau này, nếu bạn nghe ai đó nói "Chỉ cần một ý tưởng", thì bạn biết trả lời thế nào rồi. Ý tưởng là thứ dễ có nhất và không đáng giá nhất. Chỉ có nổ lực hành động không ngừng mới mang lại giá trị và kết quả.

Động lực – điều kiện cần để dẩn đến hành động

ARIZ85 — Sat, 31 Jul 2010 02:48:44 +0000

Nhân đọc bài Từ nhu cầu đến hành động, tôi muốn phát triển theo một chiều nhìn mới, đó là ĐỘNG LỰC để một người, một tổ chức (hay một hệ thống nói chung) hành động. Để cho một hệ thống dẩn đến hành động, cần có động lực. Động lực được hiểu là lực tác động (tương tự với LỰC trong cơ học). Hệ thống càng lớn, yêu cầu động lực phải càng lớn. Đối với một hệ cho trước, nếu muốn hệ thay đổi lớn, thì động lực cũng phải lớn tương ứng. Để dễ hiểu, lấy thí dụ sau. Để đẩy một chiếc xe đạp di chuyển, thì chỉ cần một em bé cũng làm được. Nhưng để đẩy một xe tải, thì cần một con voi hoặc nhiều người hợp sức lại mới làm được. Mặc khác, cũng là chiếc xe đạp, nhưng để đẩy nó đi với vận tốc của âm thanh (300m/s), thì cũng cần một lực rất lớn (tương đương với lực của một con voi hay hơn nữa). Tương tự, nếu yêu cầu một người học một thuộc một câu ngắn, thì chỉ cần động lực rất nhỏ ( thí dụ chỉ cần một lời khen là được). Nhưng nếu yêu cầu người đó học một đoạn văn dài vài trang, hoặc giải một bài toán khó, thì động lực cần phải lớn hơn nhiều. Người bình thường rất khó để học thuộc một đoạn văn dài, nhưng nếu động lực đủ lớn ( một phần thưởng có giá trị), thì việc này này sẽ trở nên dễ dàng. Quan điểm về động lực sẽ giúp chúng ta giải thích nhiều vấn đề. Thí vụ vì sao nhiều nhà khoa học có bằng cấp cao nhưng không làm ra sáng chế nào có giá trị, điều mà một anh nông dân ít học lại làm được. Lý do là nhà khoa học nọ không có động lực gì để sáng chế, còn anh nông dân nọ có nhiều động lực. Nếu động lực đủ lớn, một người không cần có bằng cấp cao, không cần học phương pháp sáng tạo, vẫn có thể làm ra nhiều sáng chế. Và ngược lại, một người có thể học rất nhiều phương pháp sáng tạo khác nhau, nhưng đến cuối đời cũng không có sáng chế nào cả! Tôi không phủ nhận giá trị của những môn học (như PPLST), nhưng tôi muốn nhấn mạnh là : ĐỘNG LỰC LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT VÀ BẮT BUỘC PHẢI CÓ. Khi một người có động lực đủ mạnh, người đó sẽ đi tìm những thứ khác còn thiếu (kiến thức, nguồn lực..). Cách nhìn về động lực có thể làm cho bạn làm được 2 thứ: điều khiển bản thân, và điều khiển người khác. Về động lực, tôi đề nghị áp dụng 3 phương án: 1. Nếu động lực đã có sẵn, bạn cần sử dụng nó, và tăng cường nó lên nếu nó chưa đủ mạnh. 2. Nếu động lực chưa có, ...

TRIZ có phải là công cụ vạn năng không?

ARIZ85 — Sat, 24 Jul 2010 04:50:47 +0000

TRIZ, như tên đầy đủ của nó (Thuật toán giải các bài toán sáng chế), được xây dựng dựa trên việc nghiên cứu các bằng sáng chế trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật (KHKT). Ngôn ngữ của TRIZ, và các công cụ của nó, cũng giới hạn trong lĩnh vực KHKT ( tham khảo trong 40 thủ thuật, ARIZ85, 8 quy luật phát triển của các hệ kỷ thuật). Cho đến nay, trên thế giới, TRIZ cũng được giảng dạy chủ yếu cho các đối tượng là người trong lĩnh vực KHKT, và áp dụng trong các xí nghiệp, công ty trong lĩnh vực kỷ thuật. Trong phạm vi áp dụng này (KHKT), TRIZ cho thấy một số kết quả và được thừa nhận giá trị của nó. Câu hỏi được đặt ra là trong các lĩnh vực khác như kinh tế, giáo dục, tâm lý...thì TRIZ có phải là một công cụ mạnh hay không? Cho đến nay, một số người đã cố gắng để đưa TRIZ thâm nhập vào các lĩnh vực ngoài KHKT ( thí dụ như áp dụng 40 thủ thuật trong kinh doanh), nhưng vẫn chưa có một ghi nhận đáng kể nào về kết quả khi áp dụng TRIZ theo hướng này. Ít nhất cho đến nay, TRIZ được xây dựng (thiết kế) cho sử dụng trong KHKT, vậy thì trước hết, TRIZ nên được tập trung sử dụng trong lĩnh vực này. Trong lĩnh vực này ,TRIZ (có thể) là công cụ "mạnh". TRIZ chưa được xây dựng cho các lĩnh vực khác, nên trong những lĩnh vực khác, TRIZ là công cụ "yếu". Lập luận này trả lời cho câu hỏi: TRIZ có phải là công cụ vạn năng không? Câu trả lời là: TRIZ là công cụ mạnh trong phạm vi áp dụng của nó. TRIZ không phải là công cụ vạn năng. Nếu sử dụng TRIZ ngoài phạm vi áp dụng của nó, TRIZ thậm chí là có hại. Một người thợ sẽ cần nhiều loại công cụ khác nhau khi làm việc. Tùy theo thời điểm, người thợ này sẽ cần hoặc là búa, hoặc là cưa, hoặc là máy khoan, máy tiện...Để làm việc có hiệu quả, người thợ cần có nhiều công cụ, biết sử dụng thành thạo các công cụ, và phải biết lúc nào thì sử dụng công cụ nào. TRIZ là một công cụ, người học TRIZ muốn thành công trong cuộc sống, phải trang bị cho mình nhiều công cụ khác nhau, và phải biết khi nào thì sử dụng công cụ nào. Những công cụ mà một người cần trang bị cho mình thì rất nhiều, và thay đổi tùy theo công việc và môi trường sống của người đó. Thí dụ người làm kinh doanh cần biết các công cụ kinh doanh, người làm quản lý phải biết các công cụ để quản lý, người làm cha mẹ cần công cụ để giáo dục con cái...Nếu một người được trang bị đầy đủ, và sử dụng thành thạo những ...

Điều khiển cảm xúc – chìa khóa của sáng tạo

maika — Tue, 13 Jul 2010 09:06:11 +0000

Nếu bạn chủ động thay đổi, trước khi bắt buộc phải thay đổi, và bạn thực hiện việc này một cách thường xuyên, bạn đã mở được cánh cửa để trở thành người sáng tạo.

Mô hình phát triển kinh tế với 5 mức giải bài toán

webmaster — Thu, 24 Jun 2010 03:27:20 +0000

Nhân đọc một bài viết trên Vietnamnet, có một sơ đồ về các mức độ phát triển của quốc gia:
Tôi nhận thấy có một mức độ tương tự nào đó giửa sơ đồ này với 5 mức độ giải bài toán. Nghĩa là các quốc gia có mức độ phát triển thấp chủ yếu giải các bài toán có độ sáng tạo ở mức thấp, và các quốc gia có mức độ phát triển cao sẽ giải các bài toán có độ sáng tạo ở mức cao. Các bài toán có độ sáng tạo ở mức thấp chủ yếu là sao chép, hoặc có cải tiến một ít, nhưng không có sự đột phá và tính mới. Việt Nam rõ ràng đang ở mức độ sáng tạo thấp này. Nếu sự liên quan này là có cơ sở, vậy thì để có thể vượt qua bẩy của các nước có thu nhập trung bình, Việt Nam cần ưu tiên giải quyết các bài toán ở mức sáng tạo cao. Và ở đây, giai trò của các môn khoa học sáng tạo là không thể thiếu.

Về phạm vi áp dụng của công cụ

ARIZ85 — Thu, 03 Jun 2010 02:13:30 +0000

Phạm vi áp dụng là một khái niệm rất quan trọng, mà hệ thống giáo dục của chúng ta không cung cấp cho người học. Một người khi học xong một công cụ, hay một chương trình đào tạo nào đó, thường có suy nghĩ là mình đã nắm trong tay một công cụ vạn năng, có thể áp dụng vào mọi lúc, mọi nơi. Suy nghĩ này thường rất rõ ở người có một chút thành tựu trong việc học. Hệ quả của việc này gây nên bệnh ảo tưởng của người họ, ảo tưởng về bản thân mình, và về công cụ mà mình được học. Những hệ quả khác là: - Người học có hiệu quả kém trong công việc và cuộc sống, vì áp dụng sai công cụ. - Làm người học thất vọng khi va chạm với thực tế, và thấy là công cụ mà mình được học không phải là vạn năng như mình nghĩ. - Ngăn cản người học tiếp cận với những công cụ khác ( vì nghĩ là mình đã có công cụ vạn năng rồi). Trong môn học PPLST, có khái niệm về phạm vi áp dụng. Trong cuộc sống cũng có nhiều câu nói có ý nghĩa tương tự. Thí dụ: - Điểm yếu là kéo dài của của điểm mạnh. - Có một điều là tuyệt đối, đó là không có gì là tuyệt đối. - Đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy. Một laptop chứa rất nhiều công nghệ hiện đại, cả phẩn cứng lẫn phần mềm. Nhưng nếu ai định dùng laptop để đóng đinh, đó là sai phạm vi áp dụng. Để làm việc này thì búa, một công cụ thô sơ đã có từ hàng chục ngàn năm, lại thích hợp hơn để làm. Một kỷ sư phải biết sử dụng thành thạo máy vi tính, nhưng không vì thế mà không được dùng, và không học cách sử dụng búa. Nếu một kỷ sư không biết dùng búa, thì cũng nên nhớ "Laptop không dùng để đóng đinh". Trong PPLST, mỗi công cụ có phạm vi áp dụng khác nhau. Và việc biết khi nào sử dụng công cụ nào, là điều rất quan trọng. Điều này, rất tiếc là thường chỉ rút ra được khi áp dụng công cụ sai nhiều lần (thử và sai). Một số phạm vi áp dụng mà tôi đề nghị: 40 thủ thuật dùng được trong phần lớn công việc hàng ngày. Nhưng để sử dụng có hiệu quả, 40 thủ thuật cần được phối hợp với các kỷ năng khác (kỹ thuật, kinh doanh, tâm lý...). Nếu một người chỉ được học 40 thủ thuật, mà thiếu các kỷ năng khác, thì công cụ này sẽ không phát huy tác dụng. ARIZ là công cụ mạnh trong giải các bài toán sáng chế trong lĩnh vực kỷ thuật. Áp dụng Ariz giải các bài toán trong lĩnh vực khác, đòi hỏi người giải phải có mức độ hiểu và sử dụng thành thạo ...

Vài bài học khi đọc “Nước Nhật mua cả thế giới”

maika — Sat, 29 May 2010 06:19:45 +0000

Phải mất gần 50 năm để kẻ bại trận năm 1945 trở thành một cường quốc tài chánh số 1 thế giới và là cường quốc công nghiệp đứng hàng thứ hai của hành tinh. Người thì cho đây là một sự trả đũa, kẻ thì cho đó là một sự trả thù. Sự phát triển kinh tế vượt bậc của đất nước Mặt trời mọc đã làm đảo lộn các bản đồ địa lý-chính trị thế giới. Bằng sự hy sinh quên mình, bằng lao động cật lực cũng như bằng sự kiên trì và tài năng sáng tạo, nước Nhật đã tích lũy được những nguồn tài sản khổng lồ để giờ đây nó đang tung ra mở rộng ảnh hưởng của mình khắp thế giới: đầu tư trực tiếp, các xí nghiệp phi địa phương hóa, kiểm soát các xí nghiệp nước ngoài, kinh doanh bất động sản, mua lâu đài và các bức danh họa... Từng bước, nước Nhật đang mua cả thế giới. Tham vọng của nó sẽ còn đi đến đâu ? Sau cuộc giao tranh ác liệt với Mỹ về kinh tế, nay Nhật lại quay sang châu Âu. Các tập đoàn kinh tế hàng đầu của Nhật đang đe dọa phá vỡ từng mảng lớn của nền công nghiệp lục địa này. Liệu người khổng lồ kinh tế song còn là một anh lùn chính trị này có tham vọng thống trị thế giới hay không ? Có thể làm gì để kiềm hãm sức mạnh của nó ? "Nước Nhật thua trong chiến tranh, nhưng thắng trong hòa bình" (Trích)

Nhân đọc quyến "Nước Nhật mua cả thế giới", cảm nghĩ đầu tiên của tôi là sự khâm phục. Cả đất nước Nhật đã làm việc với tất cả sức lực của quốc gia để tái thiết, và phát triển đất nước. Thậm chí, ở Nhật lúc đó không có từ cũng như khái niệm "Nghỉ lể", người Nhật chấp nhận kàm việc 7 ngày/tuần với đồng lương thấp, tiêu dùng tiết kiệm, không mua hàng ngoại nhập. Suy nghĩ sau đó của tôi là tìm cách lý giải sự hùng mạnh của nền kinh tế và các doanh nghiệp Nhật, khi so sánh với các nước khác. Và tôi nghĩ ra một cách lý giải khác theo PPLST, đó là tính hệ thống của nước Nhật rất cao. Cả nước Nhật như một hệ thống lớn, mà trong đó, các hệ con là MITI ( Bộ công thương và thương mại quốc tế Nhật Bản), các doanh nghiệp sản xuất, các ngân hàng, và người dân Nhật (với tư cách là người lao động và người tiêu dùng), tất cả hoạt động như một thể thống nhất, cùng chịu sự chỉ huy, phối hợp hoạt động nhịp nhàng với nhau. MITI với vài chục ngàn chuyên viên, có cơ sở trên toàn cầu, thu thập dữ liệu và ra quyết định hành động. Các ngân hàng thì rót vốn và hổ trợ ...

Thói ngụy biện của người Việt

maika — Fri, 21 May 2010 16:34:45 +0000

Một bài viết hay, có liên quan đến PPLST ( liên quan thế nào thì các bạn sẽ tự rút ra được). Trích:

Nhóm 1. Đánh tráo chủ đề 1. Công kích cá nhân (ad hominem). Đây là một loại ngụy biện phổ biến nhất, thấp kém nhất, nguy hiểm nhất, nhưng có “công hiệu” nhất, vì nó tấn công vào cá nhân của người tranh luận, và tìm cách trốn tránh luận điểm của cá nhân đó. Hình thức ngụy biện này thường xuất hiện dưới dạng: Ông A phát biểu về một vấn đề; ông B tấn công vào cá nhân ông A, và làm cho người ta nghi ngờ luận điểm của ông A. Tuy nhiên, có thể không có mối liên hệ nào giữa cá nhân và luận điểm của ông A. Có hai hình thức thuộc loại ngụy biện này. Thứ nhất là dưới hình thức sỉ nhục, hay chửi rủa. Khi bất đồng ý kiến, người ngụy biện chỉ việc công kích vào cá nhân của người phát biểu. Chẳng hạn như “Ông nói là những người vô thần có đạo đức, vậy mà chính ông là người từng li dị với vợ con,” hay “Ông là người làm kinh tế, không biết gì về khoa học, mà nói chuyện khoa học”. Đây là một ngụy biện, bởi vì sự thật của phát biểu không tùy thuộc vào cá nhân của người phát biểu, mà là logic của lời phát biểu. Cũng nằm trong loại ngụy biện này là thói dùng một đặc điểm của một vật thể nào đó để ứng dụng cho một cá nhân hay một vật thể khác. Ví dụ: “Anh học của Tây có vài chữ mà đã quay lại chửi bới đồng nghiệp à? Anh là con công cháu cha, anh không hiểu gì về sự nghèo khổ của chúng tôi.” 2. Lợi dụng quyền lực (ad verecundiam). Đây là loại ngụy biện dùng những nhân vật nổi tiếng hay được nhiều người ái mộ để tìm sự ủng hộ cho luận điểm của mình. Chẳng hạn như “Isaac Newton là một thiên tài, và ông tin vào Thượng đế,” làm như ông Newton là người có thẩm quyền để chúng ta tin vào Thượng đế. Thẩm quyền không thuyết phục được ai; chỉ có sự thật, lí lẽ và logic mới quan trọng và có khả năng thuyết phục. 3. Lợi dụng nặc danh. Trong trường hợp này, người ngụy biện không nêu danh tính người có thẩm quyền, và vì không ai biết tên người có thẩm quyền nên không ai có thể kiểm chứng sự chính xác của lời phát biểu. Một loại ngụy biện khác có quan hệ với loại này là dùng lời đồn đại để làm cơ ...

Mức sáng tạo của lời giải và đối tượng tiếp nhận lời giải

ARIZ85 — Tue, 08 Sep 2009 15:48:00 +0000

Khi giải các bài toán sáng tạo (và các bài toán nói chung), luôn có 2 chủ thể là người giải bài toán, và người tiếp nhận lời giải (người ở đây có thể là một cá nhân hay một doanh nghiệp, tổ chức..). Các công cụ sáng tạo như 40 thủ thuật, ARIZ, tích cực hóa tư duy...chủ yếu quan tâm đến lời giải, mà ít quan tâm đến nguời tiếp nhận lời giải. Nên có trường hợp lời giải rất hay, nhưng người tiếp nhận không đồng ý tiếp nhận lời giải. Trường hợp này lời giải trở nên vô ích.

Nếu như ta có thể chia lời giải thành các mức từ 1 đến 5, mức 1 là lời giải thay đổi hệ ít nhất ( tương ứng với bài toán mini), mức 5 là lời giải thay đổi hệ nhiều nhất ( tương ứng với bài toán maxi), thì ta cũng có thể chia như vậy với người tiếp nhận lời giải.

Người có mức độ tiếp nhận ở mức 1 (người rất bảo thủ) thì chỉ đồng ý tiếp nhận các lời giải ở mức 1. Tương tự người có mức độ tiếp nhận ở mức 2 có thể tiếp nhận lời giải ở mức 1 và 2. Người có mức độ tiếp nhận ở mức 5 (là người rất cởi mở) có thể tiếp nhận lời giải ở cà 5 mức. Rỏ ràng người có mức độ tiếp nhận ở mức càng cao thì có khả năng tiếp nhận càng nhiều lời giải, và chọn được lời giải tối ưu hơn người có mức độ tiếp nhận ở mức thấp.

Mức độ tiếp nhận có thể định nghĩa như là khả năng của một người có thể chấp nhận thay đổi những suy nghĩ, quan điểm, thói quen...và tất cả những thuôc tính khác của người đó.

Thí dụ, 2 người bệnh A và B cùng mắc bệnh giống nhau, và cùng được bác sĩ đưa ra 2 phương án điều trị sau:

Phương án 1: cho kết quả tốt, nhưng yêu cầu người bệnh phải bỏ hút thuốc lá.

Phương án 2: cho kết quả kém hơn, nhưng người bệnh không phải bỏ hút thuốc.

Người bệnh A đồng ý bỏ thói quen hút thuốc, và chọn phương án 1. Người bệnh B không thể bỏ hút thuốc, nên chỉ có thể chọn phương án 2. Người bệnh B không thể thay đổi thói quen (hút thuốc) của mình, nên số lời giải có khả năng chọn được ít hơn người bệnh A. Ta nói B có mức độ tiếp nhận lời giải thấp hơn A.

Qua những điều trên, ta tạm rút ra những nhận xét:

1. Lời giải bài toán phải phù hợp với mức độ tiếp nhận của người tiếp nhận, ngay cả khi người giải và người tiếp nhận là 1.

2. Người học PPLST bên cạnh việc trang ...